{"id":11243,"date":"2021-06-30T21:06:43","date_gmt":"2021-06-30T19:06:43","guid":{"rendered":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=11243"},"modified":"2025-11-12T15:26:57","modified_gmt":"2025-11-12T14:26:57","slug":"na-dawnym-trojstyku-rumunsko-polsko-czechoslowackim-czyli-triplex-confinium","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=11243","title":{"rendered":"Na dawnym tr\u00f3jstyku rumu\u0144sko-polsko-czechos\u0142owackim, czyli Triplex Confinium"},"content":{"rendered":"\n<p>Niew\u0105tpliwie najbardziej znanym znakiem granicznym (&#8230;) jest tripleks na Stohu (1653&nbsp;m n.p.m.) stoj\u0105cy na swoim miejscu do dzisiaj. Ten tr\u00f3jgraniczny s\u0142up pe\u0142ni\u0142 zarazem funkcj\u0119 repera. Ma on form\u0119 masywnego granitoidowego walca o wysoko\u015bci 78&nbsp;cm i&nbsp;\u015brednicy 41 cm osadzonego w&nbsp;cylindrycznej podstawie. Na powierzchni bocznej monolitu, pomi\u0119dzy naci\u0119ciami linii kierunkowych granic, znajdowa\u0142y si\u0119 reliefy gode\u0142 pa\u0144stwowych (skute w p\u00f3\u017aniejszym czasie): Rzeczypospolitej Polskiej, Kr\u00f3lestwa Rumunii i Republiki Czesko-S\u0142owackiej, a&nbsp;poni\u017cej ich monogramy (P, R, \u010cS); wyryto tak\u017ce daty 1923 (pod god\u0142em Polski) i 10.VIII.1920 oraz numer V.121 ko\u0144cowego znaku granicy dw\u00f3ch pozosta\u0142ych pa\u0144stw (mi\u0119dzy ich god\u0142ami). By\u0142y to daty zatwierdzenia przez Rad\u0119 Ambasador\u00f3w wschodnich granic Polski i uznania jej suwerenno\u015bci nad Galicj\u0105 Wschodni\u0105 (uchwa\u0142a z&nbsp;14&nbsp;marca i&nbsp;aneks do traktatu wersalskiego podpisany 15&nbsp;marca 1923 r.) oraz traktatu pokojowego w&nbsp;S\u00e8vres (w&nbsp;kt\u00f3rego art. 134 zosta\u0142y uznane granice mi\u0119dzy Rumuni\u0105 i&nbsp;Czechos\u0142owacj\u0105). Wszystkie ryty linii i&nbsp;inskrypcji by\u0142y malowane na czarno. Co ciekawe, na rysunku tripleksu w zachowanej dokumentacji widnieje jako god\u0142o Polski orze\u0142 wz\u00f3r&nbsp;1927, gdy w rzeczywisto\u015bci by\u0142 to orze\u0142 wz\u00f3r 1919. Brak tam r\u00f3wnie\u017c daty 1923 oraz numer\u00f3w I&nbsp;sekcji i 1. odcinka wpisanych w pionow\u0105 lini\u0119 kierunkow\u0105 granicy polsko-czechos\u0142owackiej [z: T. Borucki, M. Troll, <em>Znaki graniczne. Rozgraniczenie II Rzeczypospolitej z Rumuni\u0105 w \u015bwietle \u017ar\u00f3de\u0142 archiwalnych i eksploracji terenowej, cz. II<\/em>, \u201eGeodeta\u201d 2014, nr 10 (233), s. 42-43].<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n<p>Specjalnym znakiem granicznym wyznaczaj\u0105cym punkt pocz\u0105tkowy dla granic Rzeczypospolitej Polskiej, Kr\u00f3lestwa Rumunii i Republiki Czechos\u0142owackiej, znajduj\u0105cy si\u0119 na g\u00f3rze Stoh, by\u0142 granitowy monolit. By\u0142 to osadzony w okr\u0105g\u0142ej podstawie walec o wysoko\u015bci 1 m i \u015brednicy 35 cm. Na boku walca wykute zosta\u0142y herby granicz\u0105cych pa\u0144stw: Polski (wg wzoru z 1919 r.), Rumunii (w odmianie \u015bredniej), Czechos\u0142owacji (tzw. ma\u0142y herb przedstawiaj\u0105cy czeskiego lwa z herbem S\u0142owacji na piersi). Pod herbem Polski umieszczone zosta\u0142y: cyfra 1923, oznaczaj\u0105ca rok formalnego uznania przez mocarstwa przynale\u017cno\u015bci Galicji do II RP (15 marca), du\u017ca litera P. Pod herbem Rumunii: litera R, a pod herbem Czechos\u0142owacji: splecione litery \u010cS. Mi\u0119dzy emblematami Rumunii i Czechos\u0142owacji umieszczono: numer tego znaku granicznego &#8211; V. 121, a pod nim dat\u0119 10 VIII 1920 r. (dzie\u0144 podpisania w Sevres traktatu o granicach, ustalaj\u0105cego granice mi\u0119dzy Rumuni\u0105 i Czechos\u0142owacj\u0105). Poszczeg\u00f3lne herby zosta\u0142y rozdzielone liniami, wyznaczaj\u0105cymi kierunki przebiegu granic tych kraj\u00f3w [z: B. Tomaszewski, <em>Granica pa\u0144stwowa mi\u0119dzy Rzecz\u0105pospolit\u0105 Polsk\u0105 a Kr\u00f3lestwem Rumunii 1921-1939<\/em>, &#8220;Biuletyn Centralnego O\u015brodka Szkolenia Stra\u017cy Granicznej&#8221; 2013, nr 1-2, s. 230].<\/p>\n\n\n<center><a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/pan-dede\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/static\/img\/share\/share-button-dark.png\" style=\"width: 156px; height: 40px\" alt=\"Postaw mi kaw\u0119 na buycoffee.to\"\/><br \/><br \/><b>Je\u015bli podobaj\u0105 Ci si\u0119 publikowane tutaj tre\u015bci i chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 prac\u0119, <br \/>mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. <br \/><i>Mn\u00f3stwo serdeczno\u015bci!<\/i><\/b><\/a><br \/><br \/><\/center>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Niew\u0105tpliwie najbardziej znanym znakiem granicznym (&#8230;) jest tripleks na Stohu (1653&nbsp;m n.p.m.) stoj\u0105cy na swoim miejscu do dzisiaj. Ten tr\u00f3jgraniczny s\u0142up pe\u0142ni\u0142 zarazem funkcj\u0119 repera. Ma on form\u0119 masywnego granitoidowego walca o wysoko\u015bci 78&nbsp;cm i&nbsp;\u015brednicy 41 cm osadzonego w&nbsp;cylindrycznej podstawie. Na powierzchni bocznej monolitu, pomi\u0119dzy naci\u0119ciami linii kierunkowych granic, znajdowa\u0142y si\u0119 reliefy gode\u0142 pa\u0144stwowych (skute [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":11244,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[219],"tags":[51,49,35,233],"class_list":{"0":"post-11243","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dawnosc","8":"tag-gory-marmaroskie","9":"tag-rumunia","10":"tag-ukraina","11":"tag-zajecia-terenowe","12":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11243","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=11243"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11243\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19714,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/11243\/revisions\/19714"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/11244"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=11243"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=11243"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=11243"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}