{"id":12430,"date":"2022-01-10T20:05:32","date_gmt":"2022-01-10T19:05:32","guid":{"rendered":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=12430"},"modified":"2025-11-12T15:25:26","modified_gmt":"2025-11-12T14:25:26","slug":"cmentarz-wojenny-nr-118-w-staszkowce","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=12430","title":{"rendered":"Cmentarz wojenny nr 118 w Staszk\u00f3wce"},"content":{"rendered":"\n<p>Na ponad 3500 m<sup>2<\/sup> powierzchni cmentarnej rozmieszczono 48 grob\u00f3w zbiorowych i 209 pojedynczych, w kt\u00f3rych pochowano 765 \u017co\u0142nierzy trzech armii (J. Drogomir, <em>Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918)<\/em>, Tarn\u00f3w 1999, s. 557). Po\u015br\u00f3d nich <em>znajduje si\u0119 10 oficer\u00f3w i 265 szeregowc\u00f3w Kr\u00f3lewskiego Pruskiego Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w Gwardii Nr 1, znanego regimentu Augusty. Ten fakt by\u0142 przyczyn\u0105 wyra\u017cenia przez stron\u0119 niemieck\u0105 \u017cyczenia, by w tym miejscu postawi\u0107 pomnik wed\u0142ug projektu artysty, pochodz\u0105cego z Rzeszy Niemieckiej <\/em>(&#8230;) <em>jego zaprojektowanie powierzono profesorowi Hosaeusowi z Berlina, arty\u015bcie spoza Wydzia\u0142u Grob\u00f3w Wojennych Komendantury Wojskowej<\/em> (R. Broch, H. Hauptmann, <em>Zachodniogalicyjskie groby bohater\u00f3w<\/em>, Tarn\u00f3w 1994, s. 167). Rze\u017abiarz i medalier Hermann Kurt Hosaeus (1875-1958) <em>stworzy\u0142 pomnik centralny, z\u0142o\u017cony z czterech pot\u0119\u017cnych, kamiennych pylon\u00f3w, kt\u00f3re wznosz\u0105 si\u0119 na kwadratowej podstawie i g\u00f3ruj\u0105 nad za\u0142o\u017ceniem. Do pylon\u00f3w, niczym do staro\u017cytnego templum, prowadzi g\u0142\u00f3wna alejka cmentarna, uj\u0119ta szpalerem krzew\u00f3w. Hosaeus \u017cywi\u0142 g\u0142\u0119bokie przekonanie o dydaktycznej wymowie przedsi\u0119wzi\u0119cia, o jego wysokiej randze moralnej i etycznej, o religijnym charakterze. Tre\u015bci te staj\u0105 si\u0119 szczeg\u00f3lnie czytelne w miejscu, w kt\u00f3rym na skutek odsuni\u0119cia od siebie trzymetrowych podstaw filar\u00f3w na odleg\u0142o\u015b\u0107 1 m powstaje przestrze\u0144 przypominaj\u0105ca krzy\u017c. Kiedy staniemy dok\u0142adnie w punkcie przeci\u0119cia osi czterech pylon\u00f3w, i uniesiemy w g\u00f3r\u0119 g\u0142ow\u0119, ujrzymy nad sob\u0105 ogromny krzy\u017c nieba, uj\u0119ty w czer\u0144 mur\u00f3w<\/em> (A. Osi\u0144ski, <em>Pomnik \u201ebitwy narod\u00f3w\u201d w Staszk\u00f3wce<\/em>, &#8220;Spotkania z Zabytkami&#8221; 2008, nr 11, s. 13-14). Projektantem p\u00f3l grobowych, ogrodzenia oraz tw\u00f3rc\u0105 betonowych nagrobk\u00f3w, zwie\u0144czonych \u017celiwnymi krzy\u017cami, o kszta\u0142tach odpowiadaj\u0105cych armijnej przynale\u017cno\u015bci pochowanych, by\u0142 Anton M\u00fcller.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n<center><a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/pan-dede\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/static\/img\/share\/share-button-dark.png\" style=\"width: 156px; height: 40px\" alt=\"Postaw mi kaw\u0119 na buycoffee.to\"\/><br \/><br \/><b>Je\u015bli podobaj\u0105 Ci si\u0119 publikowane tutaj tre\u015bci i chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 prac\u0119, <br \/>mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. <br \/><i>Mn\u00f3stwo serdeczno\u015bci!<\/i><\/b><\/a><br \/><br \/><\/center>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Na ponad 3500 m2 powierzchni cmentarnej rozmieszczono 48 grob\u00f3w zbiorowych i 209 pojedynczych, w kt\u00f3rych pochowano 765 \u017co\u0142nierzy trzech armii (J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918), Tarn\u00f3w 1999, s. 557). Po\u015br\u00f3d nich znajduje si\u0119 10 oficer\u00f3w i 265 szeregowc\u00f3w Kr\u00f3lewskiego Pruskiego Pu\u0142ku Grenadier\u00f3w Gwardii Nr 1, znanego regimentu Augusty. Ten fakt by\u0142 przyczyn\u0105 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12498,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[180],"tags":[152],"class_list":{"0":"post-12430","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-sepulcrum","8":"tag-cmentarze-wojenne","9":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=12430"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19709,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/12430\/revisions\/19709"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/12498"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=12430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=12430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=12430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}