{"id":16100,"date":"2023-03-12T16:55:38","date_gmt":"2023-03-12T15:55:38","guid":{"rendered":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=16100"},"modified":"2025-11-12T15:17:36","modified_gmt":"2025-11-12T14:17:36","slug":"cmentarz-wojenny-nr-300-w-rajbrocie-pod-kobyla","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=16100","title":{"rendered":"Cmentarz wojenny nr 300 w Rajbrocie (pod Koby\u0142\u0105)"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Cmentarz po\u0142o\u017cony jest w bukowym lesie, na p\u00f3\u0142nocnym stoku najwy\u017cszej w Rajbrocie Koby\u0142y, na wysoko\u015bci 531 m n. p. m. Projektowa\u0142 Franz Stark. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 na planie prostok\u0105ta. Od zachodu ogrodzony jest pe\u0142nym murem z kamienia ciosowego, dopasowanym uskokami do nachylenia terenu. Wej\u015bcie od wschodu na osi za\u0142o\u017cenia. Od wej\u015bcia \u015brodkiem cmentarza prowadzi alejka, obsadzona kilkoma czerwonymi d\u0119bami (zachowa\u0142y si\u0119 dwa), ku wbudowanej w zachodni\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 ogrodzenia <em>denkmalswand<\/em> [pol. <em>pomnikowej \u015bcian<\/em>y], z wmurowan\u0105 tablic\u0105 inskrypcyjn\u0105, u podn\u00f3\u017ca kt\u00f3rej znajduje si\u0119 kamienny stopie\u0144, a w lewym naro\u017cniku &#8211; kamienna \u0142awa. Niemiecki napis na tablicy: <em>In reiner Hohe Duft und Glanz<\/em> \/ <em>Umgrunt von der freien Berge Kranz,<\/em> \/ <em>Mit dem feinde geschart, den sie bezwangen,<\/em> \/ <em>Sind des Kaisers Soldaten zur Ruh&#8217; gegangen. Hans Hauptman<\/em> [pol. <em>W czystych zapachu i przepychu chmur,<\/em> \/ <em>Otoczeni swobodnym wie\u0144cem g\u00f3r,<\/em> \/ <em>Po\u0142\u0105czywszy si\u0119 z wrogiem, kt\u00f3rego pokonali,<\/em> \/ <em>\u017bo\u0142nierze Cesarza w ciszy spocz\u0119li i skonali<\/em>]. A oto opis cmentarza autorstwa oficer\u00f3w koncepcyjnych zespo\u0142u tw\u00f3rc\u00f3w cmentarzy wojennych, mjr. Rudolfa Brocha i kpt. Hansa Hauptmanna: \u201eFascynuj\u0105cy widok otwiera si\u0119 z koty 613 na szereg okolicznych stok\u00f3w i wzg\u00f3rz, o kt\u00f3re tak za\u017carcie walczono i w kt\u00f3re w ci\u0119\u017ckich wojennych dniach wsi\u0105k\u0142o tak du\u017co cennej krwi. Obecnie wok\u00f3\u0142 honorowego cmentarza poleg\u0142ych bohater\u00f3w roztacza si\u0119 spok\u00f3j rozleg\u0142ych las\u00f3w przepe\u0142nionych urocz\u0105 poezj\u0105 g\u0142\u0119bokiej samotno\u015bci. Wystr\u00f3j architektoniczny cmentarza dostosowano do jego po\u0142o\u017cenia. Ogrodzenie z ci\u0105g\u00f3w drewnianych okr\u0105glak\u00f3w i mocnych filar\u00f3w z \u0142amanego kamienia potwierdza oddalenie tego miejsca od \u015bwiata tak samo, jak prymitywna furta z drewnianych \u017cerdzi (&#8230;). Ten z najwi\u0119ksz\u0105 prostot\u0105 wykonany cmentarz, robi wra\u017cenie jak gdyby zosta\u0142 wzniesiony przez walcz\u0105ce jednostki z ca\u0142\u0105 troskliw\u0105 staranno\u015bci\u0105, jednolicie, z wykorzystaniem istniej\u0105cych w danych warunkach prymitywnych materia\u0142\u00f3w. \u00d3w pierwotny charakter i my\u015blowy pomost wiod\u0105cy z miejsca spoczynku zmar\u0142ych do ci\u0119\u017ckich walk i do ostatniej pos\u0142ugi \u017cyj\u0105cych koleg\u00f3w oddanej poleg\u0142ym bohaterom, \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce te kamienie i drewno uformowali i zespolili m\u0119\u017cczy\u017ani dr\u017c\u0105cy jeszcze po dzikich i tak emocjonuj\u0105cych walkach, to wszystko nadaje w istocie skromnemu dzie\u0142u sugestywn\u0105 moc, kt\u00f3ra wsp\u00f3\u0142brzmi\u0105c z wyj\u0105tkowym pi\u0119knem krajobrazu, wywiera przemo\u017cne wra\u017cenie\u201d. Sam wygl\u0105d cmentarza mia\u0142 by\u0107 nieco inny. Na \u015brodku mia\u0142 sta\u0107 drewniany krzy\u017c wysoki na 5,2 m, pokryty gontami, same za\u015b mogilne krzy\u017ce mia\u0142y by\u0107 r\u00f3wnie\u017c drewniane, na niskich coko\u0142ach z kamienia \u0142amanego. Niestety realizacja prowadzona by\u0142a pod koniec trwania monarchii austro-w\u0119gierskiej, pospieszna ch\u0119\u0107 zako\u0144czenia budowy sprawi\u0142a, \u017ce prace poprowadzono wykorzystuj\u0105c m.in. gotowe krzy\u017ce nagrobne i beton do wykonania mogi\u0142. Jednak\u017ce dzi\u0119ki temu, na cmentarzu znalaz\u0142y si\u0119 unikatowe na terenie okr\u0119gu cmentarnego boche\u0144skiego krzy\u017ce projektu polskiego rze\u017abiarza Jana Szczepkowskiego. Na cmentarzu w 41. zbiorowych i 20. pojedynczych mogi\u0142ach pochowano \u0142\u0105cznie 241. \u017co\u0142nierzy, w tej liczbie: 96. \u017co\u0142nierzy armii austro-w\u0119gierskiej z c.k. 14. i 24. pu\u0142ku piechoty Obrony Krajowej, c. i k. 10. pu\u0142ku huzar\u00f3w; 28. \u017co\u0142nierzy armii niemieckiej z 217., 218. i 219. pruskiego rezerwowego pu\u0142ku piechoty i 19. rezerwowego batalionu strzelc\u00f3w; 117. \u017co\u0142nierzy armii rosyjskiej. Zidentyfikowano 34. \u017co\u0142nierzy.<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n<center><a href=\"https:\/\/buycoffee.to\/pan-dede\" target=\"_blank\"><img decoding=\"async\" src=\"https:\/\/buycoffee.to\/static\/img\/share\/share-button-dark.png\" style=\"width: 156px; height: 40px\" alt=\"Postaw mi kaw\u0119 na buycoffee.to\"\/><br \/><br \/><b>Je\u015bli podobaj\u0105 Ci si\u0119 publikowane tutaj tre\u015bci i chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 prac\u0119, <br \/>mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119. <br \/><i>Mn\u00f3stwo serdeczno\u015bci!<\/i><\/b><\/a><br \/><br \/><\/center>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Cmentarz po\u0142o\u017cony jest w bukowym lesie, na p\u00f3\u0142nocnym stoku najwy\u017cszej w Rajbrocie Koby\u0142y, na wysoko\u015bci 531 m n. p. m. Projektowa\u0142 Franz Stark. Za\u0142o\u017cony zosta\u0142 na planie prostok\u0105ta. Od zachodu ogrodzony jest pe\u0142nym murem z kamienia ciosowego, dopasowanym uskokami do nachylenia terenu. Wej\u015bcie od wschodu na osi za\u0142o\u017cenia. Od wej\u015bcia \u015brodkiem cmentarza prowadzi alejka, obsadzona [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":16184,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[219,180],"tags":[152],"class_list":["post-16100","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dawnosc","category-sepulcrum","tag-cmentarze-wojenne","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=16100"}],"version-history":[{"count":12,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19684,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/16100\/revisions\/19684"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/16184"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=16100"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=16100"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=16100"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}