{"id":17188,"date":"2023-07-12T15:37:45","date_gmt":"2023-07-12T13:37:45","guid":{"rendered":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=17188"},"modified":"2025-11-12T15:16:19","modified_gmt":"2025-11-12T14:16:19","slug":"xvi-wieczny-drewniany-kosciol-w-lukowicy","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=17188","title":{"rendered":"XVI-wieczny drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 w \u0141ukowicy"},"content":{"rendered":"\n

Drewniany ko\u015bci\u00f3\u0142 pw. \u015bw. Andrzeja Aposto\u0142a. \u015awi\u0105tynia ta pochodzi z pocz\u0105tku XVI w., zbudowana pierwotnie w stylu gotyckim, ale zosta\u0142a gruntownie przebudowana: \u201ebarokizowana\u201d w latach 1693-97. Po tak generalnej przebudowie nast\u0105pi\u0142a konsekracja ko\u015bcio\u0142a 23 VI 1720 r. dokonana przez biskupa Jana Tar\u0142\u0119. Pierwsza konsekracja tego ko\u015bcio\u0142a mia\u0142a miejsce w 1550 r., czego wizualnym znakiem s\u0105 bardzo du\u017cych rozmiar\u00f3w zacheuszki na \u015bcianach \u015bwi\u0105tyni, a tak\u017ce dwa ostro\u0142ukowe portale: pierwszy znajduje si\u0119 po\u015brodku po\u0142udniowej \u015bciany nawy, w wej\u015bciu do tzw. babi\u0144ca – bocznej kruchty. Ciekawostk\u0105 s\u0105 zdrowe z\u0119by pozostawione w \u015bcianie owego babi\u0144ca jako wota. Warto doda\u0107, \u017ce takie znalezisko to unikat w skali ca\u0142ej Polski. Drugi portal teraz jest umiejscowiony w po\u0142udniowej \u015bcianie prezbiterium, ale najprawdopodobniej zosta\u0142 tam przeniesiony podczas przebudowy albo ze strony przeciwleg\u0142ej, albo od zachodniej, gdzie stanowi\u0142 wej\u015bcie g\u0142\u00f3wne do ko\u015bcio\u0142a. Najstarszym zabytkiem, znajduj\u0105cym si\u0119 w \u0142ukowickiej \u015bwi\u0105tyni jest obraz \u015bw. Anny Samotrze\u0107 z 1520 r., pi\u0119knie odrestaurowany. Dzi\u0119ki pracom konserwatorskim rozpocz\u0119tym w 2008 r. na \u015bwiat\u0142o dzienne ukaza\u0142a si\u0119 przepi\u0119kna polichromia. Na p\u00f3\u0142nocnej \u015bcianie prezbiterium znajduje si\u0119 scena Bo\u017cego Narodzenia z wy\u0142aniaj\u0105cym si\u0119 w tle miastem, za\u015b na przeciwleg\u0142ej \u015bcianie Pok\u0142on Trzech Kr\u00f3li. Warto zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na szczeg\u00f3\u0142y, z jakimi prezentuje artysta postacie: bogato zdobione gronostaje kr\u00f3l\u00f3w, majestatyczne szaty Matki Bo\u017cej i \u015bw. J\u00f3zefa, charakterystyczne wiejskie stroje pasterzy oraz ich instrumenty, czy wreszcie zwierz\u0119ta i ro\u015bliny. W nawie g\u0142\u00f3wnej mamy dwie postacie \u015bwi\u0119tych: \u015bw. Piotra (S. PETR<\/em>) i Jana (S.<\/em> [J]OA<\/em>[N]). Widoczna tu farba smalta<\/em> (b\u0142\u0119kit kr\u00f3lewski) nie by\u0142a dost\u0119pna w Polsce, a jedynie na po\u0142udniu Europy. By\u0142a to bardzo droga farba, niespotykana zazwyczaj w wiejskich ko\u015bcio\u0142ach. Wysoki kunszt artystyczny malarza oraz materia\u0142 u\u017cyty przy tworzeniu polichromii \u015bwiadcz\u0105 o zamo\u017cno\u015bci i hojno\u015bci \u00f3wczesnych kolator\u00f3w ko\u015bcio\u0142a – S\u0119dzimir\u00f3w. Na uwag\u0119 r\u00f3wnie\u017c w ko\u015bciele zas\u0142uguj\u0105 dwie chrzcielnice: g\u00f3rna z wyryt\u0105 dat\u0105 1693<\/em> oraz dolna, odwr\u00f3cona do g\u00f3ry nogami, prawdopodobnie gotycka z wyrytym napisem IHS<\/em>. Kolejny etap w dziejach tej \u015bwi\u0105tyni to przebudowa w l. 1693-97. Przed\u0142u\u017cono naw\u0119 g\u0142\u00f3wn\u0105, wymieniono strop i dodano prospekt organowy, z czasem ko\u015bci\u00f3\u0142 wype\u0142ni\u0142 barokowy wystr\u00f3j: o\u0142tarze, ambona oraz na zewn\u0105trz wie\u017cyczki kopu\u0142owe z dzwonem. Ponadto przed 1728 r. zbudowano now\u0105 drewnian\u0105 dzwonnic\u0119 z dwoma dzwonami, po\u015bwi\u0119cono j\u0105 w po\u0142owie XVIII w. Rok 1878 obfitowa\u0142 w generalny remont budynku ko\u015bcielnego: po\u0142o\u017cono posadzk\u0119 kamienn\u0105 (w kt\u00f3rej po\u015brodku nawy jest wej\u015bcie do krypty), po\u0142o\u017cono now\u0105 polichromi\u0119, otoczono \u015bwi\u0105tyni\u0119 kamiennym murem. I wtedy r\u00f3wnie\u017c kolatorzy (w\u00f3wczas ju\u017c Radomyscy i Rudniccy) nie oszcz\u0119dzali, ofiaruj\u0105c poka\u017ane sumy na t\u0119 inwestycj\u0119. Na zewn\u0119trznej stronie \u015bciany po\u0142udniowej znajduje si\u0119 Ogrojec: scena Ukrzy\u017cowania Jezusa wraz z symbolicznym przedstawieniem drogi krzy\u017cowej [za: park.lukowica.pl\/kosciol-w-lukowicy\/].<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n\n