{"id":19570,"date":"2025-05-29T20:33:09","date_gmt":"2025-05-29T18:33:09","guid":{"rendered":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=19570"},"modified":"2026-05-04T20:01:28","modified_gmt":"2026-05-04T18:01:28","slug":"w-poszukiwaniu-zaginionej-stopki","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=19570","title":{"rendered":"W poszukiwaniu zaginionej stopki"},"content":{"rendered":"\n

Jak napisa\u0142a w swym kapitalnym artykule, opublikowanym w okresie mi\u0119dzywojennym w “Wiadomo\u015bciach Numizmatyczno-Archeologicznych”, dr Kazimiera Kutrzebianka: “Do interesuj\u0105cych i stosunkowo rzadkich zabytk\u00f3w w zachodniej Ma\u0142opolsce nale\u017c\u0105 t. zw. \u201estopki\u201c, t. j. kontury lub kszta\u0142ty st\u00f3p ludzkich, wyryte przewa\u017cnie na kamieniu, rzadziej na drzewie. Dwie takie \u201estopki\u201c, z kt\u00f3rych tylko jedn\u0105, t. zn. starsz\u0105 z nich uwa\u017ca\u0107 nale\u017cy za orygina\u0142, a drug\u0105 za p\u00f3\u017aniejsze na\u015bladownictwo, znajduj\u0105 si\u0119 w kaplicy w ko\u015bciele farnym w My\u015blenicach. Kaplic\u0119 t\u0119, przeznaczon\u0105 na pomieszczenie cudownego obrazu Matki Boskiej My\u015blenickiej, ufundowa\u0142 kasztelan krakowski Stanis\u0142aw Koniecpolski w ostatnim lat dziesi\u0105tku pierwszej po\u0142owy XVII w. Po jego \u015bmierci w r. 1646 budow\u0119 uko\u0144czyli jego potomkowie”.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Zajmiemy si\u0119 tutaj drug\u0105 z nich, a w\u0142a\u015bciwie zako\u0144czonymi niepowodzeniem jej poszukiwaniami. Tak opisa\u0142a j\u0105 rzeczona Autorka: “Drug\u0105 stopk\u0119, nieco mniejsz\u0105 od poprzedniej, wyrze\u017abiono od zewn\u0105trz na d\u0119bowych drzwiach wiod\u0105cych do kaplicy z kruchty, czyli t. zw. \u201eWielkiego \u017bebraczy\u0144ca\u201c (ryc. 2). Ta druga stopka ma 18 cm d\u0142ugo\u015bci a 3 do cm szeroko\u015bci. Na podeszwie, okonturowanej podobnie jak na poprzedniej stopce wg\u0142\u0119bion\u0105 lini\u0105, nieudolnie wyci\u0119to w drzewie napis: x JEZUS xMARYA x, przy czym ka\u017cde s\u0142owo poprzedza rozdzielnik w kszta\u0142cie uko\u015bnego krzy\u017cyka. Pod stopk\u0105 p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cyc wyobra\u017caj\u0105cy profilowo uj\u0119t\u0105 twarz ludzk\u0105. U g\u00f3ry nad stopk\u0105 napis: \u201eROKU P. 1679\u201c, u do\u0142u pod p\u00f3\u0142ksi\u0119\u017cycem nieudolny :9 BRA 9. DNIA. W tym wypadku pierwsza dziewi\u0105tka prawdopodobnie oznacza liczb\u0119 miesi\u0105ca (novem), a druga dzie\u0144 w miesi\u0105cu. Wobec tego mieliby\u015bmy dat\u0119 9 nowembra czyli listopada 1679. Rze\u017ab\u0119 stopki otaczaj\u0105 wy\u017c\u0142obione w drzewie i uj\u0119te w form\u0119 prostok\u0105ta ornamenty o charakterze ludowym. Dekoracyjne rozmieszczenie punkt\u00f3w woko\u0142o stopki, ksi\u0119\u017cyc z ludzk\u0105 twarz\u0105, spos\u00f3b, w jaki s\u0105 traktowane mieszcz\u0105ce si\u0119 w naro\u017cnikach prostok\u0105ta kwiatki w\u015br\u00f3d li\u015bci, wreszcie zastosowanie ornamentu falistego, biegn\u0105cego mi\u0119dzy poziomymi liniami tworz\u0105cymi prostok\u0105t, wszystko to sk\u0142ada si\u0119 na ca\u0142o\u015b\u0107 naiwn\u0105, prost\u0105, jakby przej\u0119t\u0105 z jakiego\u015b \u0142y\u017cnika lub skrzyni podhala\u0144skiej. Zaznaczy\u0107 nale\u017cy, \u017ce w autentyczno\u015b\u0107 zar\u00f3wno daty wyrzezanej nad stopk\u0105, jak i ca\u0142ego zabytku, ani chwil\u0119 w\u0105tpi\u0107 nie podobna. Oczywi\u015bcie pierwowzorem dla stopki, wyci\u0119tej na drzwiach kaplicy Koniecpolskich, by\u0142a starsza od niej stopka kamienna, umieszczona na zewn\u0119trznej \u015bcianie tej\u017ce kaplicy. Rok 1679 wyci\u0119ty na drzwiach nad stopk\u0105 nie jest jednak rokiem uko\u0144czenia budowy, kaplic\u0119 wybudowano bowiem o kilkana\u015bcie lat wcze\u015bniej, gdy\u017c ju\u017c 1-go pa\u017adziernika w r. 1658 zrujnowali j\u0105 i spalili wraz z ca\u0142ym ko\u015bcio\u0142em Szwedzi. Po spaleniu i zniszczeniu ko\u015bcio\u0142a farnego przez Szwed\u00f3w przyst\u0105piono wkr\u00f3tce do odnowienia zar\u00f3wno ko\u015bcio\u0142a jak i kaplicy Matki Boskiej, rok wi\u0119c 1679 jest dat\u0105 uko\u0144czenia przebudowy kaplicy i wykonania drzwi d\u0119bowych do niej wiod\u0105cych. Wed\u0142ug wszelkiego prawdopodobie\u0144stwa stopk\u0119 na drzwiach, ornamenty i dat\u0119 wyrzeza\u0142 nie jaki\u015b snycerz, lecz stolarz, kt\u00f3ry drzwi sporz\u0105dza\u0142. Za przypuszczeniem tym przemawia nie tylko naiwno\u015b\u0107 w zestawieniu ornament\u00f3w, ale i ich charakter ludowy (zw\u0142aszcza w sposobie wykonania li\u015bci i kwiat\u00f3w), a w ko\u0144cu sam kszta\u0142t liter napisu, w kt\u00f3rym widoczna jest nieporadno\u015b\u0107 rze\u017abi\u0105cego”.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/a><\/figure>\n<\/div>\n\n\n

Okaza\u0142o si\u0119 bowiem, i\u017c wymieniono d\u0119bowe drzwi pod kartuszerm herbowym Koniecpolskich “Pob\u00f3g”, wiod\u0105ce do kaplicy z kruchty. Co sta\u0142o si\u0119 ze starymi? Tymi z wyryt\u0105 stopk\u0105? Mo\u017ce kto\u015b z Szanownych Czytelnik\u00f3w pomo\u017ce nam rozwik\u0142a\u0107 t\u0105 zagadk\u0119…<\/p>\n\n\n\nngg_shortcode_0_placeholder\n\n\n

\"Postaw

Je\u015bli podobaj\u0105 Ci si\u0119 publikowane tutaj tre\u015bci i chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 prac\u0119,
mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119.
Mn\u00f3stwo serdeczno\u015bci!<\/i><\/b><\/a><\/center>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Jak napisa\u0142a w swym kapitalnym artykule, opublikowanym w okresie mi\u0119dzywojennym w “Wiadomo\u015bciach Numizmatyczno-Archeologicznych”, dr Kazimiera Kutrzebianka: “Do interesuj\u0105cych i stosunkowo rzadkich zabytk\u00f3w w zachodniej Ma\u0142opolsce nale\u017c\u0105 t. zw. \u201estopki\u201c, t. j. kontury lub kszta\u0142ty st\u00f3p ludzkich, wyryte przewa\u017cnie na kamieniu, rzadziej na drzewie. Dwie takie \u201estopki\u201c, z kt\u00f3rych tylko jedn\u0105, t. zn. starsz\u0105 z nich […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":19571,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":0,"footnotes":""},"categories":[219],"tags":[41,233],"class_list":["post-19570","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","category-dawnosc","tag-beskid-myslenicki","tag-zajecia-terenowe","czr-hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19570","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=19570"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19570\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19660,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/19570\/revisions\/19660"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/19571"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=19570"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=19570"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=19570"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}