{"id":4182,"date":"2017-11-19T23:10:06","date_gmt":"2017-11-19T22:10:06","guid":{"rendered":"http:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=4182"},"modified":"2025-03-09T19:24:39","modified_gmt":"2025-03-09T18:24:39","slug":"jestem-kliszczakiem","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/?p=4182","title":{"rendered":"Jestem Kliszczakiem"},"content":{"rendered":"

Coz to siy porobiy\u0142o oztomiyli? Nas\u0142em sieleniyjakie fotografije i musio\u0142ek je wyryktowa\u0107 do jinternetuw. Nojsampiyrw by\u0142 jedyn wiyrsycek o Kud\u0142acak. To juz dwie dziysiontki i siedm rokuw miny\u0142o…
\n\"\"<\/a>
\nWiersz nie jest do ko\u0144ca charakterystyczny dla gwary kliszczackiej. By\u0142 pisany 27 lat temu i wida\u0107 w nim wyra\u017ane wp\u0142ywy moich \u00f3wczesnych lektur. Czy jest stylizacj\u0105 na gwar\u0119 kliszczack\u0105? Pewnie tak… Stara\u0142em si\u0119 pisa\u0107 tak, jak ‘goda\u0142a’ do mnie Babcia: 1) ‘downy zwyk’ \u2013 czyli nie istniej\u0105cy ju\u017c zwyczaj ‘holofienia’ na hali jest bez w\u0105tpienia zapo\u017cyczeniem z Podhala (moja Babcia by\u0142a z domu Truty, a to wie\u015b ko\u0142o Klikuszowej); 2) ‘dobrzi ch\u0142opcy’ \u2013 a wi\u0119c przest\u0119pcy, z\u0142odzieje zwierz\u0105t pasterskich, ‘zb\u00f3jnicy’; itd. W og\u00f3le wiersz powsta\u0142 kiedy pe\u0142ni\u0142em spo\u0142eczny, nieodp\u0142atny doz\u00f3r \u2013 najcz\u0119\u015bciej poza sezonem turystycznym, w jesienne czy zimowe weekendy \u2013 nad schroniskiem w budowie na Kud\u0142aczach pod \u0141ysin\u0105. S\u0105 w nim jak najbardziej autentyczne postaci: rodzina S\u0142owik\u00f3w pochodzi\u0142a ze Str\u00f3\u017cy ko\u0142o Pcimia (W\u0142adys\u0142aw by\u0142 \u017co\u0142nierzem Armii Krajowej), a poza tym ‘S\u0142owik’ by\u0142 te\u017c le\u015bniczym w Por\u0119bie ko\u0142o Trzeme\u015bni, czyli z drugiej, lachowskiej strony pasma \u0141ysiny; no a ‘Maryna z cha\u0142upy na Kud\u0142acak’, to nie\u017cyj\u0105ca ju\u017c p. Maria Kud\u0142aczowa, u kt\u00f3rej wielokrotnie zaopatrywali\u015bmy si\u0119 w… \u015bwie\u017co upieczony w domowym piecu chleb (by\u0142 to porz\u0105dny chleb, d\u0142ugo trzymaj\u0105cy \u015bwie\u017co\u015b\u0107, o niepowtarzalnym smaku i zapachu), bo najbli\u017cszy sklep by\u0142 dopiero daleko na dole w Pcimiu lub w owej Por\u0119bie w\u0142a\u015bnie.<\/p>\n

Scyn\u015b\u0107 Wom Boze!<\/em>
\nngg_shortcode_0_placeholder<\/p>\n

Okazj\u0105 do us\u0142yszenia gwary kliszczackiej oraz poznania folkloru i tradycji regionu jest np. wizyta we wsi Bogdan\u00f3wka w ekomuzeum pod numerem 111. Miejscowo\u015b\u0107 ta po\u0142o\u017cona jest w gminie Tokarnia, w powiecie my\u015blenickim, oko\u0142o 60 kilometr\u00f3w na po\u0142udnie od Krakowa. Muzeum za\u0142o\u017cy\u0142 i prowadzi miejscowy regionalista, Andrzej S\u0142onina. Zwiedzanie jest mo\u017cliwe po uprzednim skontaktowaniu si\u0119 z w\u0142a\u015bcicielem. Ekomuzeum mie\u015bci si\u0119 w ponadstuletniej stodole w\u0142a\u015bciciela. Mo\u017cna tu zobaczy\u0107 sprz\u0119ty codziennego u\u017cytku, narz\u0119dzia rolnicze, tradycyjny str\u00f3j kliszczacki, a tak\u017ce ludowe r\u0119kodzie\u0142o \u2013 rze\u017aby, obrazki malowane na szkle, ozdoby wykonane technik\u0105 bibu\u0142karstwa oraz instrumenty pasterskie. W\u0142a\u015bciciel, oprowadzaj\u0105c po wystawie, opowiada o \u017cyciu codziennym Kliszczak\u00f3w, dawnych zwyczajach i obrz\u0119dach oraz zawodach, kt\u00f3re by\u0142y wykonywane w dawnej spo\u0142eczno\u015bci kliszczackiej, a dzi\u015b ju\u017c zanikaj\u0105. W Ekomuzeum odbywaj\u0105 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119cia regionalne (przeznaczone g\u0142\u00f3wnie dla dzieci i m\u0142odzie\u017cy szkolnej), podczas kt\u00f3rych mo\u017cna zapozna\u0107 si\u0119 z technikami wytwarzania r\u0119kodzie\u0142a ludowego, dowiedzie\u0107 si\u0119, do czego s\u0142u\u017cy\u0142y zgromadzone narz\u0119dzia rolnicze i rzemie\u015blnicze oraz pos\u0142ucha\u0107 opowie\u015bci, jak wygl\u0105da\u0142o dawniej \u017cycie na wsi. Prelekcje tematyczne po\u0142\u0105czone s\u0105 z projekcjami film\u00f3w etnograficznych i warsztatami \u2013 uczestnicy mog\u0105 wtedy wzi\u0105\u0107 eksponaty do r\u0119ki lub sprawdzi\u0107 swoje umiej\u0119tno\u015bci artystyczne, na przyk\u0142ad rze\u017abiarskie. Co roku w Ekomuzeum organizowane s\u0105 imprezy zwi\u0105zane z kultur\u0105 Kliszczak\u00f3w. Podczas tego typu wydarze\u0144 mo\u017cna mi\u0119dzy innymi pos\u0142ucha\u0107 zespo\u0142\u00f3w regionalnych, spr\u00f3bowa\u0107 lokalnych potraw czy te\u017c wzi\u0105\u0107 udzia\u0142 w posiadach, darciu pierza oraz tuce<\/em>, czyli \u015bwi\u0119cie \u0142\u0105cz\u0105cym kopanie ziemniak\u00f3w z zabaw\u0105 taneczn\u0105, podczas kt\u00f3rej przygrywa regionalna kapela [za: http:\/\/malopolskatogo.pl\/artykuly\/530\/jak-mowia-kliszczacy].<\/p>\n