![\"\"](\"https:\/\/dariuszdylag.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kalwaria2.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\n![\"\"](\"https:\/\/dariuszdylag.pl\/wp-content\/uploads\/2020\/10\/kalwaria1.jpg\")
<\/figure><\/div>\n\n\n\nJak podaje m\u00f3j starszy Kolega, Krzysztof Gardu\u0142a, cyt.: “Cmentarz nieodwracalnie zosta\u0142 zniszczony w roku 1992 (1991?), gdy ojcowie Bernardyni na jego znacznej cz\u0119\u015bci wybudowali grobowiec. Cmentarz wojenny pierwotnie sk\u0142ada\u0142 si\u0119 z 30 grob\u00f3w (w dw\u00f3ch rz\u0119dach), w kt\u00f3rych pochowano 59 pacjent\u00f3w i 2 cz\u0142onk\u00f3w personelu (Friedrich Sollak i Koloman Kovacs) Rezerwowego Szpitala nr 2 z Jaros\u0142awia, dzia\u0142aj\u0105cego jesieni\u0105 1914 roku w Kalwarii i w Zebrzydowicach, gdzie zreszt\u0105 te\u017c jest cmentarz. Przynajmniej 47 os\u00f3b zmar\u0142o na czerwonk\u0119. W jednym przypadku przyczyn\u0119 \u015bmierci opisano jako \u201eneuroz\u0119\u201d. Cmentarz mia\u0142 wymiary ok. 8 x 26 m, na grobach sta\u0142y betonowe s\u0142upki z numerami ewidencyjnymi, takie jak w Zebrzydowicach. Rz\u0119dy grob\u00f3w rozdziela\u0142a alejka. W okresie mi\u0119dzywojennym teren zosta\u0142 ogrodzony drutem kolczastym rozpi\u0119tym na metalowych s\u0142upkach. W\u00f3wczas znaleziono i ustawiono te\u017c cz\u0119\u015b\u0107 znak\u00f3w mogilnych – w sumie by\u0142o ich wtedy 57, co wida\u0107 na planie zamieszczonym powy\u017cej. Na pocz\u0105tku lat 90. sta\u0142 tam tylko brzozowy krzy\u017c z tabliczk\u0105 informacyjn\u0105, \u017ce to cmentarz. Utworzenie katakumb wzbudzi\u0142o emocje. Postanowiono w\u00f3wczas upami\u0119tni\u0107 pochowanych w czasie I wojny. Du\u017cy w tym udzia\u0142 mia\u0142 Austriacki Czarny Krzy\u017c. Na ich pro\u015bb\u0119 jesieni\u0105 1992 roku pokopa\u0142em troch\u0119 w krakowskim archiwum, gdzie w jednej z teczek by\u0142 wykaz pochowanych, kt\u00f3ry przekaza\u0142em tak\u017ce klasztorowi i w\u0142adzom miasta. Na tej podstawie zosta\u0142y p\u00f3\u017aniej zam\u00f3wione emaliowane tabliczki imienne. Krzy\u017ce i muzu\u0142ma\u0144ski znak mogilny rozmieszczono na ocala\u0142ej cz\u0119\u015bci cmentarza. Tak wi\u0119c nigdy nie sta\u0142y i nadal nie stoj\u0105 na konkretnych grobach. To chyba z zapisk\u00f3w klasztornych wynika\u0142o, \u017ce jednym z pochowanych by\u0142 muzu\u0142manin i dlatego powsta\u0142 charakterystyczny znak nagrobny, do kt\u00f3rego przymocowano tabliczk\u0119 \u201eINF. NESIR BASIC BOSN.HERZ. I.R. 4, 8.10.1914\u201d. W zasadzie imi\u0119 winno brzmie\u0107 Nasir. Tabliczka upami\u0119tniaj\u0105ca drugiego \u017co\u0142nierza z pu\u0142ku bo\u015bniackiego jest na jednym z krzy\u017cy – Jusin Sabi\u0107 z bhIR.2. Dzi\u015b wiem, \u017ce mia\u0142 na imi\u0119 Husein. \u201eKrakowski\u201d spis pochowanych pochodzi z okresu mi\u0119dzywojennego i jest spolszczonym odpisem materia\u0142\u00f3w austriackich, st\u0105d te\u017c sporo w nim r\u00f3\u017cnych nie\u015bcis\u0142o\u015bci. Po\u015bwi\u0119cenie terenu cmentarza i symbolicznych nagrobk\u00f3w mia\u0142o miejsce 11 czerwca 1994 roku. Zwi\u0105zane by\u0142o z uroczystym zako\u0144czeniem dzie\u0144 p\u00f3\u017aniej prowadzonego z du\u017cym rozmachem przez Austriacki Czarny Krzy\u017c z Salzburga remontu cmentarza na Gr\u00f3dku (Zuckerhut) w Lichwinie. St\u0105d te\u017c do Kalwarii przyjecha\u0142o kilka autokar\u00f3w z Austrii. By\u0142o wielu cz\u0142onk\u00f3w w\u0142adz Austriackiego Czarnego Krzy\u017ca, przedstawiciele administracji Salzburga i Kraju Salzburg, wojskowy wikariusz Salzburga, poczty sztandarowe, orkiestra Okr\u0119gu Wojskowego Salzburg. I tak cmentarz w do\u015b\u0107 dobrym stanie przetrwa\u0142 26 lat…”.<\/p>\n\n\n
![\"Postaw](\"https:\/\/buycoffee.to\/static\/img\/share\/share-button-dark.png\")
Je\u015bli podobaj\u0105 Ci si\u0119 publikowane tutaj tre\u015bci i chcesz wesprze\u0107 moj\u0105 prac\u0119,
mo\u017cesz postawi\u0107 mi wirtualn\u0105 kaw\u0119.
Mn\u00f3stwo serdeczno\u015bci!<\/i><\/b><\/a>
<\/center>","protected":false},"excerpt":{"rendered":"
A takie powinno by\u0107 w\u0142a\u015bciwe usytuowanie mogi\u0142 zmar\u0142ych \u017co\u0142nierzy; w tym dw\u00f3ch muzu\u0142ma\u0144skich – Nasira Basicia z bhIR.4. i Huseina Sabicia z bhIR.2. (na tabliczce na katolickim krzy\u017cu jako Jusin Sabi\u0107 – patrz fot. nr 019 powy\u017cej) – a nie jednej (ze zb. AN w Krakowie): Jak podaje m\u00f3j starszy Kolega, Krzysztof Gardu\u0142a, cyt.: “Cmentarz […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":9958,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"ngg_post_thumbnail":4891,"footnotes":""},"categories":[219,180],"tags":[152],"class_list":{"0":"post-9928","1":"post","2":"type-post","3":"status-publish","4":"format-standard","5":"has-post-thumbnail","7":"category-dawnosc","8":"category-sepulcrum","9":"tag-cmentarze-wojenne","10":"czr-hentry"},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9928","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9928"}],"version-history":[{"count":13,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9928\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":19718,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9928\/revisions\/19718"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/9958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9928"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9928"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dariuszdylag.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9928"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}