Koniec dawności

Karpackie środowisko kulturowe (historyczne)


Szlakiem Jagody i Jego unikatowego filmu z 1944 roku

Inż. Tadeusz Franiszyn, ps. Jagoda, został zaprzysiężony jako żołnierz Armii Krajowej w grudniu 1942 r. Przysięgę składał na ręce Tadeusza Kota, ps. Korab, szefa Biura Informacji i Propagandy Krakowskiego Okręgu Armii Krajowej. W BIP AK współpracował m.in. z Zofią Rosiek z d. Kupiec, ps. Teresa, Ireną Porzycką, ps. Krystyna, jak […]


W Pieninach… Śladem Króla Polskich Przewodników

Chodzi oczywiście o Franciszka Szydlaka, urodzonego 17 sierpnia 1925 r. w Niedzicy spiskiego górala, mistrza gawędy i długoletniego przewodnika po niedzickim zamku. Pamiętał nie tylko ostatnich właścicieli, ale również wiele ciekawych historii. Gdy 27 XII 1990 r. przechodził na zasłużoną emeryturę, prof. Tadeusz Jaroszewski wręczył mu odznakę Stowarzyszenia Historyków Sztuki […]


Błędy w internetowej tzw. encyklopedii, dotyczące Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej “Murawa”

W tzw. wolnej encyklopedii Wikipedia, pod hasłem “Obwód Murawa Armii Krajowej”, znajdują się niepełne (np. brak danych o jednostkach myślenickiego Obwodu Armii Krajowej z rejonu Myślenic, Zawady czy Lubnia i Pcimia), bazujące na kilku wybranych źródłach – wyszczególnionych w przypisach, choć poniżej wymieniono literaturę, z której niestety autorzy o pseudonimach […]


Niemieccy zbrodniarze z kompanii karnej SS Matingena osaczeni przez patrol AK por. Lisowskiego w szałasie na Wierzbanowskiej Górze – rekonstrukcja

Kompania karna SS Matingena (niem. SS-Kampfgruppe Jagdkommando Matingen) została sformowana z wytypowanych przez Sąd SS i Policji w Krakowie 250. przestępców (w większości byli to esesmani z 3. Dywizji Pancernej SS “Totenkopf” oraz 4. Dywizji Grenadierów Pancernych SS “Polizei”). Ostatecznie z ok. 180 skazańców utworzono rzeczone Jagdkommando i podporządkowano II […]


Cmentarz wojenny nr 386 na krakowskim Cmentarzu Podgórskim

Jest to niewielka obecnie kwatera na nowym Cmentarzu Podgórskim, a znajduje się w południowej jego części, po lewej stronie głównej alei (obecna kwatera nr XI). Cmentarz projektował Hans Mayr, ale z jego oryginalnego projektu nie zachowało się prawie nic. W 1918 r. cmentarz przebudowano, groby skomasowano i zmniejszono jego obszar […]


Śladem oddziału partyzanckiego AK “Topór-Wilk II” w Beskidzie Myślenickim i Limanowskim

Z oddziałem partyzanckim limanowskiego obwodu Armii Krajowej, a następnie 1. psp AK, funkcjonującym pod nazwą “Topór” lub “Wilk II” i stacjonującym w tzw. altanie pod Cietniem, wiąże się dość ciekawa historia. Mianowicie, nie było wcale rzeczą rzadką, że ci sami żołnierze Armii Krajowej tworzyli różne jednostki w różnych strukturach Polskiego […]


Tabliczka pamięci “Kościeszy” i “Stokłosy” na cmentarzu w Gorlicach

W 2019 roku, na grobowcu rodziny Wrońskich w Gorlicach przykręcono pamiątkową tabliczkę pamięci “Kościeszy” i “Stokłosy”, czyli por. Wincentego Korczak-Horodyńskiego ps. Sylwan, Kościesza, przedostatniego komendanta myślenickiego obwodu Armii Krajowej “Murawa” oraz Jego Małżonki, Zofii z Wrońskich Horodyńskiej, ps. Stokłosa.


Baza partyzancka Armii Krajowej pod Łysiną – źródło

Istniejące do dzisiaj, ocembrowane źródło nieopodal dawnej bazy leśnej Myślenickiego Obwodu Armii Krajowej “Murawa”. Zabiegi higieniczne oraz mycie naczyń jednego z oddziałów partyzanckich AK dokładnie w tym miejscu na stop-klatkach archiwalnego filmu Tadeusza Franiszyna, ps. Jagoda (początek września 1944 r.). Jeśli podobają Ci się publikowane tutaj treści i chcesz wesprzeć […]


Cmentarz wojenny nr 68 w Ropicy Górnej (d. Ropicy Ruskiej)

Ciekawe założenie krajobrazowe i architektoniczne projektował Hans Mayr. W Archiwum Narodowym w Krakowie zachowały się archiwalne fotografie z czasu powstania tego cmentarza, w tym pierwotny wygląd żelbetowego mostku dojściowego. Mostek trwa od momentu powstania w niezmienionym stanie; jedynie zniknęły oryginalne poręcze, zastąpione obecnie przykrępowanymi drutem gałęziami. Obszar cmentarza – w […]


Cmentarz wojenny nr 47 w Koniecznej

Zaprojektowany przez Dušana Jurkoviča znajduje się na przycerkiewnym (cerkiew zaś jest pw. Św. Bazylego Wielkiego i posiada wart obejrzenia ikonostas) cmentarzu unickim we wsi Konieczna w Beskidzie Niskim. Na planie prostokąta, zajmuje powierzchnię ok. 55 m², otoczony jest kamiennym murem wysokości ok. 50 cm. Warto zwrócić uwagę na osobliwy patent Jurkoviča – mianowicie narożniki kwatery w formie kamiennej bryły (czy kostki sześciennej) wyciętej w ten sposób, że z której strony byśmy nie spojrzeli, to widzimy równoramienny krzyż grecki. Pomysł ten wykorzystano również m.in. na cmentarzu nr 56 w Smerekowcu, a np. na cmentarzu nr 55 w Gładyszowie tożsame elementy wykonano z drewna. Na cmentarzu zrekonstruowano dwa duże drewniane krzyże z daszkami typu łacińskiego i prawosławnego. Na obu krzyżach widnieje rok 1915. W kwaterze pochowano łącznie 126. żołnierzy, w tym 108. z armii rosyjskiej i 18. z armii austro-węgierskiej. Wśród wszystkich pochowanych – z imienia znanych jest zaledwie 10., wszyscy z armii austro-węgierskiej (za: J. P. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-15).

Postaw mi kawę na buycoffee.to

Jeśli podobają Ci się publikowane tutaj treści i chcesz wesprzeć moją pracę,
możesz postawić mi wirtualną kawę.
Mnóstwo serdeczności!